Co dokładnie zmieniło się w programie Czyste Powietrze? Jaka jest rola operatorów? Jak przebiegają kontrole i co z nich wynika? To tylko część tematów piątkowego szkolenia w ramach LIFE Podkarpackiego skierowanego do doradców zatrudnionych w partnerskich gminach. Szkolenie, które odbyło się w formule online, przeprowadzili eksperci z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska w Rzeszowie.

Uczestników szkolenia przywitała Anna Lorynowicz, kierownik projektu LIFE Podkarpackie:

Mam nadzieję, że będzie to przydatne szkolenie, z dużą dawką wiedzy i aktualnych informacji. Program „Czyste Powietrze” jest bardzo popularny i jako doradcy projektu LIFE na pewno spotykają się państwo z wieloma pytaniami od mieszkańców. Wierzę, że po tym spotkaniu będzie dużo łatwiej na odpowiadać – powiedziała Anna Lorynowicz, kierownik projektu LIFE.

O celach programu, o tym, kto może z niego skorzystać, na co można otrzymać wsparcie oraz jakie są progi dofinansowania, mówił Paweł Koprucha, specjalista ds. realizacji wniosków i kontroli z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Rzeszowie.

Celem programu czyste Powietrze jest to, aby w 2,5 mln budynków zostały wymienione kopciuchy i została poprawiona ich efektywność energetyczna – podkreślał Paweł Koprucha, specjalista ds. realizacji wniosków i kontroli z WFOŚiGW.

Kinga Kalandyk, koordynator zespołu ds. operatora w WFOŚiGW, mówiła o roli operatorów w programie Czyste Powietrze.

Porozumienie Operatorskie mogą podpisać wszystkie gminy w Polsce, zarówno te, które wcześniej współpracowały przy realizacji programu Czyste Powietrze, jak i te, które takiej współpracy nie prowadziły – mówiła Kinga Kalandyk z WFOŚiGW w Rzeszowie.

Podkreślała, że na operatorach spoczywa duża odpowiedzialność, zwłaszcza, że nowa odsłona programu Czyste Powietrze jest dużo bardziej wymagająca:

Operator ma bardzo istotną rolę do odegrania, gdyż opiekuje się beneficjentem od początku do końca i musi mieć dużą wiedzę, aby udzielić mu fachowego wsparcia. Jednak ostatecznie odpowiedzialność za pozyskana dotację spoczywa na beneficjentach – mówiła Kinga Kalandyk.

W kontekście odpowiedzialności beneficjentów wypowiadał się Patryk Sobota - koordynator zespołu ds. kontroli w WFOŚiGW w Rzeszowie, który omówił wyniki kontroli prowadzonych w ramach programu Czyste Powietrze. Przybliżył czego dokładnie dotyczą, na jakim etapie mogą się odbywać, co jest ich celem i co dokładnie jest weryfikowane.

Najczęściej występujące nieprawidłowości to m.in.: niezgodność ocieplonych przegród z wymaganiami programu, wymiana okien i drzwi w pomieszczeniach nieogrzewanych, niezgodność realizacji przedsięwzięcia z audytem energetycznym, a także błędy natury formalnej np. niepodpisany audyt czy brak oceny stanu technicznego w audycie – mówił Patryk Sobota z WFOŚiGW.

Spotkanie szkoleniowe zakończyły pytania od doradców LIFE.

Projekt LIFE Podkarpackie

Unijny projekt LIFE „Podkarpackie – żyj i oddychaj”, realizowany przez Departament Ochrony Środowiska UMWP, rozpoczął się w 2024 i potrwa do końca 2033 roku. Celem projektu jest poprawa jakości powietrza na Podkarpaciu. Budżet projektu wynosi ponad 100 mln złotych, a pieniądze na jego realizację urząd marszałkowski pozyskał z unijnego programu LIFE oraz z dotacji z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Partnerami projektu są głównie podkarpackie gminy (ok. 60), a także kilka stowarzyszeń oraz instytucji. Dla mieszkańców najważniejszym elementem projektu LIFE są doradcy zatrudnieni w partnerskich gminach, którzy prowadzą działania edukacyjne i wspierają ich w procesie transformacji energetycznej.

Autor tekstu: Monika Konopka

Autor Zdjęć: M. Konopka UMWP A. Bida WFOŚiGW